TOPOGRAFIJA, IDENTITET I EPIGRAFSKA OBILJEŽJA: PROSTORNA ANALIZA MEZARA HUSEINA-KAPETANA GRADAŠČEVIĆA NA EYÜPSULTANU U ISTANBULU / TOPOGRAPHY, IDENTITY AND EPIGRAPHIC FEATURES: A SPATIAL ANALYSIS OF THE TOMB OF HUSEIN-CAPTAIN GRADAŠČEVIĆ AT EYÜPSULTAN IN ISTANBUL

Ključne riječi: Ejup/Eyüpsultan; epigrafija; Husein-kapetan Gradaščević; Istanbul; komparativna analiza; mezar; nišani; osmanska Bosna; sepulkralna praksa; topografija.

Sažetak: Rad se bavi topografijom mezara Huseina-kapetana Gradaščevića u Istanbulu, analizirajući njegov historijski značaj, prostorne karakteristike i promjene kroz vrijeme na osnovu neposrednog terenskog istraživanja. Huseinkapetan Gradaščević bio je jedan od najznačajnijih vojno-političkih aktera kasnoosmanske Bosne i nosilac ideje autonomnog pokreta. Međutim, uprkos jasnoj historiografskoj prepoznatljivosti njegove ličnosti, materijalni trag njegovog ukopa dugo je ostao nedovoljno istražen, uz nejasne i često oprečne informacije o njegovoj prostornoj i fizičkoj pojavnosti. Iako je lokacija mezara Huseina-kapetana Gradaščevića identifikovana u augustu 2025. godine, predmet ovog rada nije sam čin identifikacije, već sistematska topografska i prostorna analiza mezara, zasnovana na metodama neposrednog terenskog istraživanja. Ovo istraživanje, provedeno krajem 2025. godine, obuhvatilo je neposredni uvid u lokaciju, precizno geolociranje, sistematsko mjerenje nišana, analizu prostornog i topografskog konteksta, kao i komparaciju s historijskim fotografijama i pisanim izvorima iz prve polovine 20. stoljeća. Dobijeni rezultati se ovim radom po prvi put naučno prezentiraju. Cilj rada je ponuditi topografsku, prostornu i dimenzionalnu analizu mezara, ukazati na promjene nastale tokom proteklog stoljeća te dati doprinos metodologiji terenskog istraživanja osmanskih nadgrobnih spomenika i proučavanju materijalne memorije ključnih ličnosti bosanskohercegovačke historije 19. stoljeća.