DEKRET ZA OBNOVU CRKVE U GORICI KOD LIVNA IZ 1853. GODINE I PISMO ZAHVALE SULTANU OD STRANE TRI GVARDIJANA SAMOSTANA U BOSNI

Ključne riječi: Fojnica, Kreševo, Kraljeva Sutjeska, Huršid paša, Abdul Medžid, sultan, Gorica, Livno, crkva, gvardijan, ferman, bujuruldija.

Sažetak: Izvorna građa iz 1853. godine, sačuvana u obliku dvaju dragocjenih historijskih dokumenata, rasvjetljava složenu dinamiku procesa dobivanja dozvola za izgradnju crkava u Bosni pod osmanskom vlašću. Ovi dokumenti ne samo da pružaju uvid u zamršene administrativne procedure, već i otkrivaju odnose između lokalnih vlasti, vjerskih zajednica i središnje osmanske administracije. Prvi dokument, koji nam je ustupila uprava Franjevačkog muzeja i galerije Gorica-Livno, predstavlja bujuruldiju, odnosno dekret bosanskog valije Huršid paše. Bujuruldija, izdana 28. februara 1853. godine, služila je kao privremeno odobrenje za izgradnju crkve, naglašavajući potrebu za službenim fermanom, carskim dekretom sultana. Drugi dokument, pismo koje je autor ovog rada otkrio tokom posjete Državnom arhivu u Ankari 7. oktobra 2022. godine, bio je izložen u muzejskoj postavci spomenutog arhiva. Dokument od 20. maja 1853. godine, u formi pisma, svjedoči o zahvalnosti gvardijana franjevačkih samostana u Fojnici, Kreševu i Kraljevoj Sutjesci, upućenoj sultanu Abdul Medžidu, za izdavanje carskih fermana, kojima su odobrene gradnje crkava.